fa آبکاری الکتریکی پوشش‌های چند لایه Zn/Ni: بررسی ارتباط بین چگالی جریان الکتریکی، تعداد لایه‌ها و خواص پوشش عمومى General پژوهشي Research در پژوهش حاضر پوشش‌های چند لایه ی نانوکریستال Zn/Ni با استفاده از روش " تک حمام و تغییر چگالی جریان" ایجاد گردید. اثر چگالی جریان‌های پوشش دهی (1i و 2i) و همچنین تعداد لایه‌ها بر روی ترکیب شیمیایی، مورفولوژی و زبری، سختی، ساختار فازی و مقاومت به خوردگی پوشش‌های چند لایه مورد بررسی قرار گرفته و با پوشش‌های تک لایه مقایسه شد. مدل سازی فرآیند پوشش دهی و بهینه سازی تاثیر پارامترهای مذکور بر روی مقاومت به خوردگی چند لایه‌ها از طریق "روش سطح پاسخ" (Response Surface Methodology) انجام گردید. مدل ارائه شده نشان می دهد اثر "ازدیاد اختلاف بین دو چگالی جریان پوشش دهی" بر روی "بهبود مقاومت به خوردگی چندلایه‌های با تعداد لایه‌های بیشتر"، شدیدتر و موثرتر است. بر اساس آنالیزها، جهت بیشینه ساختن مقاومت به خوردگی، تعداد لایه‌ها باید حدود 200 (در ضخامت کلµm 20) و نسبت 2i/1i باید بیش از 4 باشد. همچنین با گذشتن نسبت دو جریان مذکور از این حد مشخص، این تاثیر از میان می رود. در چنین حالتی چگالی جریان خوردگی به کمتر از 2 µA/cm5/ 0 می رسد. درصد نیکل موجود در چند لایه ی با بیشترین مقاومت به خوردگی از درصد نیکل در نمونه‌های تک لایه کمتر بود. افزایش تعداد لایه‌ها باعث ریز شدن مورفولوژی و همچنین افزایش سختی تا حدود 5/1 برابر و نیز کاهش زبری تا کمتر از نصف نمونه‌های تک لایه گردید. آنالیز‌های فازی ثابت کرد که لایه‌ها ساختارهایی مشابه یکدیگر (11Zn2Ni) داشتند و آنچه که سطح جدایش لایه‌ها را تشکیل می داد تفاوت در ترکیب شیمیایی و تفاوت در اندازه کریستالیت‌ها بود. Zn/Ni multilayer coatings were electrodeposited using single bath method and switching current densities. Effect of deposition current densities (i1 and i2) and number of layers (n) on composition, surface morphology and roughness, microhardness, phase structure and corrosion resistance of Zn/Ni multilayers were studied and compared with that of single layer. Analyzing and optimizing the influences of mentioned parameters on corrosion resistance of multilayers carried out through Response Surface Methodology RSM. The model based on RSM results demonstrated that improvement in corrosion resistance due to increase in “difference of deposition current densities” was more effective in higher number of layers. Also, as the mentioned difference surpassed from a defintie value, the reduction trend of corrosion current density approximately stopped. The overall Ni content of the multilayer with least corrosion current was less than that of specimens with higher Ni content. Increase in number of layers could enhance the microhardness more than 50%. Also, layering leaded to finer surface morphology as well as lower roughness. The interfaces in deposited multilayers comprised of same crystall structure (Ni2Zn11) but different composition and crystallite size. * قربانی, محمد ـ استاد مهندسی مواد, دانشگاه صنعتی شریف, دانشکده مهندسی و علم مواد بهادرمنش, بهروز ـ دانشجوی دکترا مهندسی مواد, دانشگاه صنعتی شریف, دانشکده مهندسی و علم مواد لطفی کرد کلایی, ناصر ـ فوق لیسانس مهندسی مواد, دانشگاه صنعتی شریف, دانشکده مهندسی و علم مواد Electrodeposition, Sacrificial Coatings, Zn/Ni Multilayers, Corrosion, Hardness, Roughness 45 58 http://journal.ica.ir/browse.php?a_code=A-10-1-96&slc_lang=fa&sid=1