Corrosion Science and Engineering Journal

fa بررسی میدانی خوردگی سطح بیرونی لوله گاز مدفون در اثر جریان‌های القایی سرگردان DC و AC Evaluation of Underground Gas Pipeline External Corrosion Due to AC and DC Interference Currents عمومى General پژوهشي Research جریان‌های سرگردان ناشی از خطوط ریلی مترو (دارای جریان‌های بالای DC) و خطوط انتقال برق فشارقوی هوایی (دارای جریان‌های AC) یکی از معضلات مهم برای لوله‌های زیرزمینی گاز درون‌شهری می‌باشد که بهره‌برداری و نگهداری این لوله‌ها را دچار مشکل نموده و هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم خوردگی را به همراه دارد. در مطالعه پیش رو، علت خوردگی خط لوله گاز زیرزمینی تحت تاثیر جریان‌های سرگردان مذکور، در یکی از مناطق تهران مورد بررسی قرار گرفته است. در ابتدا بازرسی‌های میدانی در محل صورت پذیرفت و سپس بررسی‌های تکمیلی آزمایشگاهی با مطالعات ریزساختاری و مورفولوژی خوردگی به انجام رسید. بر اساس نتایج حاصله، پوشش لوله و سطح بیرونی فلز در دو نقطه از خط لوله به فاصله تقریباً 10 متر از یکدیگر به‌صورت موضعی آسیب دیده بودند. مطابق معیارهای استانداردی و نتایج پتانسیل AC، احتمال خوردگی شدید لوله در نقاط مذکور در اثر جریان‌های سرگردان AC غیرمحتمل است. پتانسیل لحظه‌ی خاموش خط لوله در هر دو نقطه دارای نوسانات بسیار شدید بود و در برخی زمان‌ها مقادیر مثبت نیز مشاهده گردید؛ که بر این اساس و همچنین مطابق استاندارد مربوطه، لوله مذکور تحت تأثیر جریان‌های سرگردان دینامیک DC، دچار خوردگی موضعی شدید شده است. محصولات خوردگی به‌صورت غیریکنواخت سطح فلز را پوشانده و دارای ترکیبات اغلب اکسیدی و هیدروکسیدی آهن بودند. همچنین در نقطه دوم، ترکیبات آهن کلراید نیز مشاهده گردید. لذا پیشنهاد گردید مطالعات تکمیلی مطابق توصیه‌های استاندارد BS EN 50162 انجام شده و سپس مطابق توصیه‌های استاندارد BS EN 50122-2، در جهت رفع این معضل اقدام نمود. * شیری، مهدی -کارشناس خوردگی بازرسی فنی، شرکت گاز استان تهران، تهران، ایران نیازبالی، شهرام - رئیس بازرسی فنی، شرکت گاز استان تهران، تهران، ایران پورنیا، پیام - کارشناس ارشد بازرسی فنی، شرکت گاز استان تهران، تهران، ایران رکاب اسلامی، مریم - کارشناس ارشد بازرسی فنی، شرکت گاز استان تهران، تهران، ایران حجازی موغاری، افشین - کارشناس بازرسی فنی، شرکت گاز استان تهران، تهران، ایران Adjunct to underground railway (which produce DC interference currents) and overhead power transmission lines (which produce AC interference currents), underground gas pipelines have been affected severely which have brought about corrosion costs namely direct and indirect costs. The effects of both types of stray currents on the UG gas pipelines located in a street in Tehran are studied. On-site inspections were performed and then additional laboratory studies were done to analyze and characterize the corrosion products. It is founded that the coating of the pipe has been disbonded in two points which are in 10-meter distances from each other and the external pipe wall were locally corroded which has led to gas leakage. According to the standard criteria and the results of AC potential, AC interference current may not cause the corrosion in the points. However, the amounts of off- potentials were out of range according to the relevant standards and therefore DC stray current produced by Tehran underground railway has mainly led to the corrosion. Corrosion products were not uniformly covered the metal surface and mainly contains Fe3O4 and FeOOH as well as FeCl2. Thus, it is recommended that additional evaluations need to be done according to BS EN 50162 and afterwards, protective measures must be taken to eliminate the side effects of the DC stray current. لوله‌های زیرزمینی گاز, خطوط ریلی مترو, خطوط انتقال برق فشارقوی, خوردگی جریان‌های سرگردان AC و DC. Underground Gas Pipelines, Underground Railways, Overhead Power Transmission Power lines, AC & DC Corrosion 75 87 http://journal.ica.ir/browse.php?a_code=A-10-1-156&slc_lang=fa&sid=1