fa بررسی اثر دما بر رفتار خوردگی لوله‌های فولادی API 5L-X65 تحت تاثیر غلظت یونهای کربنات/ بی کربنات و در حضور یون کلرید عمومى General پژوهشي Research در این تحقیق اثر دما بر رفتار خوردگی لوله‌های فولادی 65API 5L-X در محلول‌های حاوی غلظت‌های 0.05، 0.1 و 0.5 مولار یون‌های کربنات، بی کربنات و کربنات/ بی کربنات بررسی شد. به همین منظور از آزمون‌های پلاریزاسیون پتانسیودینامیک و مات-شاتکی برای یررسی رفتار خوردگی و ویژگی‌های نیمه هادی لایه‌ی رویین فولاد 65X در سه دمای 20، 40 و 60 درجه سانتیگراد استفاده شده است. جهت مطالعه اثر کلرید، آزمون‌ها پس از افزودن 3% وزنی NaCl به محلول‌ها تکرار شدند. طبق نتایج به دست آمده از منحنی‌های پلاریزاسیون، لایه رویین تشکیل شده روی فولاد در محیط کربنات نسبت به محیط بی کربنات پایدارتر است و چگالی جریان رویین کمتری دارد. در محلول بی کربنات رویین شدن در دماهای پایین تر با توجه به چگالی جریان رویین کمتر و پتانسیل رویینگی بیشتر، موثرتر است. در محلول‌های کربنات وکربنات/بی کربنات، افزایش دما اثر قابل توجهی برجریان رویین فولاد در تمام غلظت‌ها نشان نمی دهد اما برای این دو محلولآزمون مات-شاتکی در مقایسه با آزمون پلاریزاسیون، اثرات دما بر روی فیلم رویین را بهتر نشان می دهد زیرا آزمون مات-شاتکی نشان داد در محلول بدون کلرید و در کلیه‌ی غلظت‌های کربنات و کربنات/بی کربنات با افزایش دمای محلول ها، چگالی دهنده الکترون (ND) برای نیمه هادی افزایش می یابد این تغییر می تواند به افزایش تعداد نقص‌های نقطه ای در فیلم رویین مرتبط باشد. رفتار نیمه هادی لایه‌ی رویین از نوع-n می باشد و مقدار چگالی دهنده‌های الکترونی در حدود 3 cm-1021-1022 است. در غلظت 0.05 و 0.1 مولار محلول‌های کربنات و کربنات/بی کربنات، در حضور یون کلرید افزایش دما باعث افزایش ND می شود و با افزایش غلظت به 0.5 مولار، افزایش دما تاثیر کمتری بر افزایش ND دارد. برای دو محلول کربنات و کربنات/ بی کربنات و در حضور یون کلرید نتایج به دست آمده از آزمون مات-شاتکی با آزمون پلاریزاسیون مطابقت دارد زیرا نتایج پلاریزاسیون نشان دادند که در غلظت 0.5 مولار این دو محلول، افزایش دما اثر قابل توجهی بر چگالی جریان رویین ندارد.<br> <br> <br> * فرزام، منصور - دانشیار، گروه مهندسی ایمنی و بازرسی فنی، دانشکده نفت شهید تندگویان آبادان، دانشگاه صنعت نفت<br> <br> خوش‌اندام، فرنوش - کارشناسی ارشد مهندسی ایمنی و بازرسی فنی، دانشگاه صنعت نفت<br> <br> دانایی، ایمان - دانشیار، گروه مهندسی ایمنی و بازرسی فنی، دانشکده نفت شهید تندگویان آبادان، دانشگاه صنعت نفت<br> <br> راشد، غلامرضا - دانشیار، گروه مهندسی ایمنی و بازرسی فنی، دانشکده نفت شهید تندگویان آبادان، دانشگاه صنعت نفت Temperature effect on the corrosion behavior of API 5L-X65 in the presence of 0.05, 0.1, and 0.5M concentration of Carbonate, Bicarbonate and Carbonate/Bicarbonate was investigated. Potentiodynamicpolarization and Mott-Schottky tests at varying temperatures were used to investigate the corrosion behavior and &ldquo;the semiconductor&rdquo; properties of X65 steel&rsquo;s passive layer. Following the addition of 3% NaCl these tests were repeated and data compared. The polarization curves showed that the passive layer in the carbonate solution was more stable than in the bicarbonate solution: as the passive current density was lowered.&nbsp; It was also revealed that in the bicarbonate solution, passivation happened (for which lowering the temperature was more effective). Mott-Schottky test was more temperature dependent than the polarization test (in carbonate and carbonate/bicarbonate solutions), as the temperature increase did not show any significant effect on the passivation current of steel. On the other hand, the Mott-Schottky test showed that in a solution without chloride ion the increase in temperature resulted in increase of the electron donor density (ND). This change was related to an increase in the number of spot defects of the passive film. The semiconductor behavior of passive layer was n-type, and the electron donor densities in the order of 1021-1022 cm-3. At concentrations of 0.05 and 0.1 M of carbonate and carbonate/bicarbonate solutions (in the presence of chloride ion) the increase in temperature increased the ND. But as the solution concentration increased to 0.5 M, the temperature increase had less effect on the increase of ND. Two sets of results in carbonate and carbonate/bicarbonate solution concentration, (in the presence of chloride ion) by Mott-Schottky test were in good agreement with that of polarization test (where the temperature increase did not alter the passivation current density). خوردگی, خواص نیمه هادی, دما, کربنات/بی کربنات, لایه‌ی رویین, مات-شاتکی, API 5LX65 Corrosion, Semiconductor properties, Temperature, Carbonate/Bicarbonate, Passive film, MottSchottky, API 5LX65, 51 66 http://journal.ica.ir/browse.php?a_code=A-10-1-61&slc_lang=fa&sid=1