fa بررسی تخریب خطوط لوله نفت و گاز فولادی بوسیله ترک‌های هیدروژنی عمومى General پژوهشي Research ترکهای هیدروژنی به عنوان یک عامل کلیدی در زمینه تخریب خطوط لوله شناخته شده اند. بر اثر این نوع تخریب، اتم‌های هیدروژن آزاد شده از فرایند خوردگی بین سطح لوله و سولفید هیدروژن، روی سطح لوله انباشته شده و طی گذشت زمان به درون ساختار فولاد نفوذ کرده و در نواقص ساختاری مانند آخالها، مرزدانه ها، تله‌های هیدروژنی و نابجایی‌ها انباشته شده و در ترکیب با هم مولکول‌های گازی را شکل می دهند. این فرایند فشار زیادی ایجاد کرده و زمینه ساز شروع ترک هیدروژنی می شود. عوامل زیادی در شروع و انتشار این پدیده مؤثرند، مانند آخال‌های غیر فلزی، تله‌های هیدروژنی، جهت گیری دانه‌ها و نوع مرزدانه ها. طی سال‌های اخیر محققین توانسته اند با روش کنترل بافت و مهندسی مرزدانه تا حد زیادی مقاومت فولاد به ترک هیدروژنی را افزایش دهند. در این مقاله سعی شده است با استفاده از نتایج حاصل از مقالات روز دنیا به تشریح مکانیزم ترکهای هیدروژنی و عوامل تأثیر گذار در این زمینه، پرداخته و روش‌های کارآمد برای افزایش مقاومت فولاد به این نوع ترک بیان گردد.<br> <br> * مهتدی بناب، محمد علی - استادیار دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه بناب<br> قسمتی کوچکی، هادی - دانشجوی دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه بناب<br> عزیزیان، محمد - دانشجوی دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه بناب According to the latest survey literature on destructive factors of steel pipelines, hydrogen induced cracking has been recognized as a key factor. During this type of destruction, the hydrogen atoms, produced from the corrosion process between the pipe surface and hydrogen sulfide, accumulate on the surface of the pipe and penetrate into the steel microstructure over time. These atoms are stacked in structural defects, such as inclusions, grain boundaries, hydrogen traps, dislocations, and are combined together to form hydrogen molecules. This process creates a high pressure and provides the basis for starting hydrogen induced cracks. Many factors contribute in initiation and propagation of these cracks, such as nonmetallic inclusions, hydrogen traps, orientation of grains and type of grain boundaries. In this paper, it is attempted to accurately discuss the mechanism of failure by hydrogen induced cracking and their affected parameters using the obtained results. خطوط لوله فولادی, ترک هیدروژنی, ساختار فولاد, تله‌های هیدروژنی, آخال ها, دانه و مرزدانه pipeline steels, hydrogen induced cracking, steel structure, hydrogen traps, inclusions, grain and grain boundary 63 82 http://journal.ica.ir/browse.php?a_code=A-10-1-77&slc_lang=fa&sid=1